Chuyện là một ngày tháng 10 tại Vinhomes Riverside, căn biệt thự 3 tầng thuộc về một ông chủ ngân hàng. Nhìn bề ngoài mọi chi tiết đều ổn: đèn chiếu sáng vừa khít, bộ ghế da còn nguyên vẹn, tủ rượu pha lê lấp lánh. Vậy mà tôi ngồi phệt xuống sàn phòng khách rỗng tuếch, nhìn lên trần nhà, im lặng suốt 20 phút. Cậu kỹ sư điện đứng cạnh đó tưởng tôi đột quỵ. Chính khoảnh khắc đó tôi hiểu ra tôi đã bỏ quên một yếu tố không một bản thiết kế nào, không một cuộc họp nào có thể lường trước.

Căn phòng hoàn thiện đẹp mà tôi lại thấy bí bách

Trong lúc ngồi giữa phòng khách rộng tôi có cảm giác trần dồn xuống đầu, tường như siết lại. Tôi thoáng nghĩ chắc mình đang mệt, nhưng ngồi lâu thêm chút tôi bắt đầu phân tích chi tiết tỷ lệ với trần cao 3,2 mét cùng bề dài phòng 9 mét. Bộ sofa chữ U quá sâu cộng với hệ đèn thả tạo ra một vùng chiếm dụng thị giác khiến không gian như bị nén lại. Tôi đã gặp cảnh này nhiều lần nhưng mãi giờ tôi mới ngộ ra. Nói thẳng khi diện tích phòng hơn 40m2 mà trần thấp dưới 3,5 mét thì đừng kê sofa chữ U quá sâu. Không hẳn do gu thẩm mỹ mà là cảm giác đè nặng phía trên khách hàng hay mô tả mà chẳng giải thích được. Ngồi đủ lâu tôi hiểu cư dân dùng cảm nhận để ở trong nhà, không phải bằng thước đo.

Thói quen giơ thước lên thay vì nhìn bằng mắt khiến tôi suýt phá hỏng không gian

Tôi phải nói thật một điều trước kia tôi mê số liệu đến mức khó tin. Khi đi giám sát tôi quen tay rút thước laser, đo từng mép cạnh, rà soát từng mục trong bảng vật tư thế nhưng lãng quên cảm giác khoảng không khi bước vào một căn phòng. Hậu quả trước mắt tôi đã từng cho qua một cầu thang kính quá khổ so với thiết kế làm tầng dưới mất gần hết sáng. Chính bản thân tôi xác định vị trí vách ngăn gỗ công nghiệp đặt sai vị trí chặn mất luồng gió máy lạnh. Chưa hết tôi từng bàn giao bộ bàn ghế ăn 8 chỗ đặt trong phòng chỉ vỏn vẹn 18m2 thành ra không còn đường đi lại. Toàn bộ những chi tiết đó đều khớp với bản thiết kế nhưng sai với cách người ta sống trong đó. Nghe hơi trừu tượng đúng không bạn cứ bước chân vào căn phòng chỗ nội thất chen chúc tự khắc bạn sẽ hiểu. Một căn biệt thự không phải là phòng trưng bày, nó phải là chỗ con người hít thở. Khi đào sâu về thi công nội thất biệt thự, bài học tôi rút ra là hãy bỏ thước xuống một lúc mà nên đứng yên nghe không gian.

Tôi bắt đầu tập ngồi yên trong từng phòng trước khi nghiệm thu và phát hiện ra hàng loạt lỗi mắt thường bỏ qua

Từ sau bài học ở Vinhomes tôi tự đặt ra một nguyên tắc riêng mà tôi vẫn duy trì tới giờ: ngồi im hai mươi phút trong từng khu vực chính của nhà, không ngó thiết bị nội thất, không chăm chăm vào tiểu tiết, chỉ cảm nhận sự lưu thông, những điểm sáng chói, tiếng âm vang cùng độ thoáng. Cách làm nghe có vẻ đơn giản nhưng số lỗi tôi phát hiện ra không đếm xuể. Ví dụ điển hình là phòng ngủ chính bị tiếng ồn từ máy bơm bởi lắp đặt ống nước sát tường ngủ. Phòng thờ thì bí bách vì mảng gỗ trang trí dày đặc mắt. Một vùng khuất sau khu bếp khiến người giúp việc phải đi vòng 6m. Ngay cả ánh sáng cũng lộ vấn đề bởi đèn led rọi thẳng xuống mặt bàn chỗ làm việc làm mỏi mắt kinh khủng. Từng lỗi trong số đó chẳng có cái nào xuất hiện trong tờ check-list. Lý do tôi nhìn thấy những thứ này vì tôi chịu ngồi đủ lâu cho không gian có thời gian bộc lộ vấn đề. Nực cười một điều là từ hôm đó trở đi số lần tôi phải quay lại xử lý hậu kỳ ít đến mức đáng kinh ngạc.

Cách tôi chuyển từ bán mét vuông nội thất sang bán sự an tâm cho gia chủ

Thay đổi lớn nhất của tôi trong sự nghiệp không phải là tay nghề mà là phương thức tôi làm việc cùng khách hàng và đội thi công. Ngày trước mỗi lần nghiệm thu tôi thường mở đầu bằng bản vẽ kỹ thuật, chỉ từng góc đo, từng loại vật tư. Giờ tôi làm ngược lại bằng cách hỏi họ dự định ngồi đâu đọc sách, đứng đâu pha cà phê, bước chân không xuống sàn tại khu vực ra sao. Nghe thì có vẻ lan man nhưng chính những câu trả lời đó mới là thứ quyết định nội thất nằm đâu chính xác hơn mọi bản vẽ. Tôi nhớ có lần một chị chủ nhà khu Ciputra bỗng rưng rưng nước mắt lúc bàn giao khi tôi đề nghị bỏ bớt một vách kính để phòng khách ‘thở’ hơn, mặc dù hồ sơ ghi rành rành phải giữ. Cô ấy tâm sự từ lúc dọn về ngôi nhà này chị chưa một lần thấy nhẹ nhõm tại chính căn phòng khách nhà mình. Nghe xong tôi đứng hình mất mấy giây. Một biệt thự đẹp không phải nơi để trưng, mà là nơi người ta quên mất thời gian, và người đứng mũi chịu sào phải nhìn thấy điều đó từ trước từ trước lúc đội thợ bắt tay thi công. Trong trường hợp bạn đang có dự định xây nhà lớn tôi chỉ muốn nói với bạn rằng hãy chọn người chịu ngồi im đừng vội tin ai đó suốt ngày cầm máy laser. Vì cuối cùng, sản phẩm bạn nhận về không phải những món nội thất mà chính là sự bình yên khi sống trong chính ngôi nhà mình.