Quán cà phê của chúng tôi nằm ở một ngôi nhà ống xây từ thập niên 90, bức tường bị ẩm và sơn bong tróc từng mảng lớn. Một anh bạn làm kiến trúc sư ghé qua uống cà phê, nhìn tường rồi nói: “Sao anh không thử giấy dán tường Nhật cho đỡ hại?”. Lúc đầu tôi chỉ cười xòa vì nghĩ mấy tờ giấy thì làm sao cứu nổi bức tường ‘bệnh’ như vậy. Nhưng sau 2 tuần thử nghiệm ở một góc nhỏ, tôi đã thay toàn bộ và quán nhìn như được thay da đổi thịt. Câu chuyện này không phải để nói về kỹ thuật dán hay mẹo trang hoàng, mà là về việc giấy dán tường Nhật đã giúp tôi xử lý những vết tường cũ kỹ mà sơn hay vật liệu khác bó tay. Khi tham khảo giấy dán tường giá rẻ, tôi nhận ra đây mới là hướng xử lý đáng để thử.

Bức tường ẩm và rêu phong của quán tôi đã đánh bại hai loại sơn chống ẩm đắt tiền

Tôi từng vật lộn suốt 2 năm với tình trạng tường ẩm tại khu quầy pha chế. Có hai lần tôi sơn lại bằng sơn chống ẩm nhập từ Nhật và Hàn Quốc, mỗi lần tốn gần 4 triệu tiền sơn và công thợ. Kết quả là sơn bong tróc chỉ sau 4-5 tháng. Tôi dùng máy đo độ ẩm xách tay đo thử rồi xác định độ ẩm tường luôn ở mức 30 đến 35 phần trăm, cao hơn nhiều so với ngưỡng an toàn cho sơn. Điều buồn cười là sơn chống ẩm chỉ tạo một lớp màng cứng không cho hơi nước thoát ra thế là hơi ẩm từ bên trong tường dồn lên đẩy lớp sơn phồng rộp rồi bong tróc. Còn giấy dán tường Nhật bản tôi dùng là loại vinyl dày 1,2mm lại khác hẳn: lớp giấy có độ dày vừa đủ để ôm sát những chỗ nứt nhẹ và cong vênh trên bề mặt tường cũ kỹ, đồng thời keo gốc nước cho phép tường ‘thở’, hơi ẩm thoát ra qua các mép dán mà không làm hỏng lớp bề mặt. Nói thẳng nhé, tôi đã sai lầm khi dồn tiền vào sơn trong khi một giải pháp rẻ hơn nhiều lại nằm ngay ở những cuộn giấy tưởng chừng mỏng manh.

Cách tôi chọn loại giấy Nhật dành riêng cho tường cũ để không bị bong góc sau hai năm

Sau khi thử hơn 6 mẫu giấy khác nhau mua từ các cửa hàng trên khắp Hà Nội, tôi phát hiện: giấy Nhật cũng có nhiều loại, không phải loại nào cũng hợp với tường cũ. Quy trình test của tôi nhưng mang lại kết quả rõ rệt: tôi dán một miếng giấy lên tấm bìa cứng có phết lớp bột trét, sau đó dán thêm một miếng lên góc tường ẩm cạnh cửa sổ, đợi đủ 3 tuần để quan sát mức độ co rút và hiện tượng bung góc. Kết quả là tôi chọn giấy có định lượng từ 200gsm trở lên, bề mặt vinyl hơi nhám vì loại này chịu giãn nở tốt so với giấy mỏng 120gsm mà tôi đã thử trước đó. Một kinh nghiệm nữa tôi muốn chia sẻ là phải kiểm tra lớp keo sẵn trên giấy, nhiều loại keo sẵn chất lượng kém dễ bị chảy khi gặp ẩm, vì thế tôi chọn keo dán tường gốc nước với pH trung tính để giữ được độ bám trên nền tường đã bị vôi hóa. Nếu bạn định dán giấy lên tường cũ, đừng bao giờ tiếc công khảo sát vì chỉ cần một chi tiết nhỏ sai là giấy sẽ bong sau vài tháng khiến bạn phải tốn thêm một khoản không đáng có.

Tôi đã xử lý tường cũ, ẩm rêu và vết dầu mỡ bám trên cao như thế nào trước khi dán giấy

Nhắc đến khâu chuẩn bị, tôi tin là hầu như ít bài hướng dẫn đề cập chi tiết đến những vết dầu mỡ bám lâu ngày. Quy trình tôi tự rút ra bao gồm 4 bước cơ bản. Đầu tiên, tôi dùng dao bào bỏ toàn bộ lớp sơn bong, sau đó chà một lớp granite chống ẩm hai lần để cách ly hơi ẩm từ nền bê tông. Bước thứ hai, tôi dùng vữa epoxy chuyên dụng trét vào những chỗ lõm sâu, chỗ nào lõm hơn 1cm thì phải đánh bavia trước rồi mới trét lại cho phẳng. Tiếp theo, tôi phủ một lớp keo lót thấm sâu thấm sâu (sealer) tới khi bề mặt chuyển màu đều, cuối cùng mới dán giấy lên trên. Thú thật là tôi từng mắc một sai lầm chí mạng ngay ở lần đầu áp dụng: tôi dán giấy trực tiếp lên tường sau khi chỉ lau sơ bụi, không hề xử lý độ ẩm, thế là 3 góc giấy bùng phồng lên sau đúng 10 ngày. Từ đó, tôi học được một bài học quan trọng: tường cũ không phải là tờ giấy trắng không thể dán qua loa bỏ qua quy trình xử lý là coi như hỏng toàn bộ.

Hủy bỏ định kiến ‘giấy dán tường chỉ hợp cho tường mới’, chính giấy Nhật đã cứu hai bức tường di sản của quán

Chỗ quán tôi có hai bức tường gạch cũ xây tay từ thời Pháp không thể phá đi để ốp gạch mới vì cả lý do kết cấu lẫn thẩm mỹ. Nhiều người bảo tôi hơi điên khi tôi định dán giấy lên đó, nhưng tôi vẫn làm bằng loại giấy Nhật giả xi măng, giả vân gỗ tối màu sau khi xử lý bề mặt bằng công thức keo chống kiềm đặc biệt. Điều bất ngờ là mái tường vẫn phẳng phiu sau 1 năm dù mưa hắt thẳng từ cửa sổ bên cạnh vào mỗi mùa mưa bão. Tính tổng chi phí cải tạo hai bức tường di sản rộng 16 mét vuông chỉ là 3,8 triệu đồng bao gồm công thợ, tiết kiệm khoảng 60% so với việc ốp gạch men lên cao. Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây chính là giấy Nhật không phải thứ ‘bông tai cho lợn’ để che giấu tường hư, mà chúng thực sự là một giải pháp vật lý hợp lý nếu bạn chọn đúng dòng sản phẩm phù hợp và xử lý đúng quy trình. Nếu quán của bạn cũng đang có những bức tường cũ với đủ thứ vết nứt, tôi khuyên bạn đừng vội chi tiền để sơn lại mà hãy thử dán giấy Nhật ở một góc nhỏ trước khi quyết định cho toàn bộ. Biết đâu bạn sẽ thấy câu chuyện của tôi chẳng phải ngoại lệ.