Tôi thường gặp một nghịch lý suốt 9 năm kinh doanh đèn điện. Năm ngoái, tôi ghé thăm nhà một người bạn mới mua ngôi nhà phố rộng 100 mét vuông, chi ra hơn 600 triệu đồng cho bộ ghế sofa nhập ngoại, bàn gỗ óc chó, bức tường đá marble. Anh mở công tắc, nguyên cái phòng khách chói lên chẳng khác gì phòng phẫu thuật. Tôi hỏi: ‘Sao lại không bật đèn thấp?’, ông bạn nhìn tôi lạ lùng: ‘Đẹp thế kia mà, tôi chỉ nghĩ cần thêm sáng nữa là đủ’. Thật trớ trêu là anh ấy không hề biết ánh sáng đặt sai sẽ phá hỏng cả gia tài nội thất đắt tiền chỉ trong tích tắc. Khi tìm hiểu noi that, tôi nhận ra chân lý đắt giá không nằm ở màu sơn, không phải chất liệu sofa mà lại là ánh sáng soi rọi lên từng gương mặt của người ở.

Tôi thiết kế nhà như sàn diễn thời trang rồi cáu gắt cả hai tháng trời

Ngay sau khi tôi tự mình bố trí lại căn hộ của gia đình lần thứ 3, tôi chọn trang bị khắp đèn rọi 4000K khắp trần nhà giống như showroom để làm nổi màu nội thất. Lúc đó tôi nghĩ ánh sáng càng đều càng tốt. Sai lầm kinh điển nằm ngay ở điểm đó. Vợ tôi bắt đầu cáu gắt vô cớ mỗi khi trời tối. Có những hôm, cả nhà tôi xung đột vì mấy chuyện lặt vặt lúc mười giờ đêm. Tôi không lý giải nổi bản thân lại cáu kỉnh thế kia. Đến tận sau này, khi dùng thiết bị đo cường độ ánh sáng vào kiểm tra, tôi mới giật mình hiểu được chỉ số rọi thực tế của bàn làm việc đạt 1200 lux trong khi con số lý tưởng chỉ là 300 lux – chênh nhau gấp 4 lần. Các nghiên cứu về melatonin đã chỉ ra ánh sáng lạnh cường độ mạnh ngăn cản việc sản sinh melatonin tới 70%, khiến con người lúc nào cũng tỉnh nhưng căng thẳng. Nói thật, tôi biến ngôi nhà thành quả văn phòng y hệt.

Những bức ảnh Pinterest lung linh giấu nhẹm cái bóng trên gương mặt bạn

Có lần tôi mang nguyên một chiếc đèn thả thấy trong một bức ảnh trên Pinterest về lắp ở phòng khách trên bàn ăn. Ở trong tấm hình trông đẹp mê ly, vậy mà khi tôi ngồi dưới, tôi chẳng nhìn rõ mặt vợ mình đâu. Ánh sáng đèn rọi thẳng xuống dưới mặt bàn tạo ra một khoảng tối dày đặc ngay dưới vành mũ. Ngồi đối diện nhau mà cứ như hai kẻ lạ. Các bức hình nội thất đều dùng máy ảnh chuyên nghiệp kỹ thuật HDR chập nhiều tấm ảnh lại thành một để xoá hết bóng đổ. Còn ngoài thực tế, mắt chúng ta cần có mảng tối để nghỉ ngơi. Một không gian thiếu hẳn bóng đổ sẽ khiến thị giác căng thẳng cực độ. Tôi nghiệm ra một điều: đèn trang trí hay có góc mở rộng chừng 120 độ, nghĩa là chùm sáng bắn ra mọi hướng chứ chẳng hề tập trung vào đúng vị trí cần. Bởi vậy, đừng bao giờ tin một bức ảnh duy nhất khi quyết định mua đèn cho không gian phòng khách.

Một cây đèn đứng sát tường thay cho ba đèn âm trần, hiệu quả bất ngờ

Qua năm thứ ba sống trong căn nhà với hệ đèn rực rỡ đó, tôi bắt tay vào sửa một cách dứt khoát. Tôi gỡ bỏ ba bóng đèn âm trần rọi thẳng vùng ghế sofa, thay thế bằng một cây đèn đứng đặt áp sát tường ở góc phòng. chiếc đèn này hắt ánh sáng lên trần xong lan toả khắp gian phòng một cách gián tiếp. Hết hẳn chuyện chói chang mỗi khi vào phòng. Tôi ghi nhật ký suốt một tuần liền sau lần sửa đó: tần suất nhức đầu giảm tới 80%, quãng thời gian mọi người ở phòng khách tăng gấp 3 lần. Vợ tôi bảo tự nhiên căn nhà ấm áp hơn, tôi chỉ biết cười vì tôi thừa hiểu nguyên do. Từ đó tôi rút ra một cách bố trí đèn với ba cấp độ. Lớp một là ánh sáng chức năng như đèn đọc sách, đèn nấu ăn – phải sáng đủ dùng nhưng chỉ tập trung đúng khu vực. Lớp thứ hai là đèn tạo điểm nhấn cho bức tranh, cho chậu cây – chỉ soi vào những thứ đứng yên. Lớp thứ ba mới là ánh sáng gián tiếp từ đèn đứng, đèn led dây giấu sau rèm hoặc trần thạch cao cho cả phòng ngập sáng mềm ở cường độ thấp. Nhờ cách đó, đôi mắt tôi hết nhức mà đồ nội thất vẫn nổi bần bật thực sự.

Đèn đẹp phải làm nổi da người chứ không phải làm nổi da ghế sofa

Với hơn 120 dự án nhà dân trong 5 năm qua, tôi nhận ra một chân lý ít ai thèm quan tâm: người ta cứ hướng đèn vào tường gỗ, vào bức tranh treo tường, vào bàn trà mặt đá – nhưng lại quên mất rằng não bộ của con người thư giãn nhất khi thấy được gương mặt đối phương ở mức chói dịu nhẹ khoảng 5-10 lux. Quá mức đó, đôi mắt sẽ nhức cho dù sofa có xịn cỡ nào. Tôi không thể quên chuyện của một vị khách ở khu chung cư cao cấp phía Tây mời tôi đến khảo sát cả hệ thống đèn vì căn nhà mới xây xong đã phải tháo đi toàn bộ đèn led dây giấu trần trong không gian phòng khách. Anh ta kể lại rằng người quen qua lại đều đứng dậy về sau 15 phút, nhìn ai cũng thấy mặt mũi tái xanh vì ánh led xanh chiếu từ trên xuống. Chính lúc đó tôi thấm thứ người ta gọi là nội thất đẹp buộc phải khởi đầu bằng việc giữ gìn đôi mắt của những con người đang sinh hoạt hằng ngày. Cách tôi thường khuyên mọi người chỉ gói gọn một câu: đèn phải chiếu cho người, tối cho đồ vật. những món đồ hàng hiệu chỉ cần một luồng sáng nhỏ là quá đủ để nổi bật, còn đại bộ phận ánh sáng hãy để phục vụ khuôn mặt của chính bạn và khách quý trong căn nhà ấy.

Nếu bạn đang định làm mới nhà, tôi xin khuyên một câu: đừng bắt đầu từ mẫu ghế hoặc màu sơn tường, mà hãy bắt đầu từ bản vẽ ánh sáng. Hãy tự hỏi: loại đèn nào chiếu lên mặt bạn mỗi tối khi bạn xem tivi cùng cả nhà? Nếu bạn trả lời ‘không rõ’, thì dù nội thất có đẹp đến đâu, bạn vẫn cứ mỏi mắt mỗi khi trời tối mà chẳng hiểu vì sao. Tôi đã sai suốt hai năm để rồi phải sửa lại từ đầu. Mong bạn không phải lặp lại vết xe đổ đó như tôi đã trải qua.